Hà LinhNgành công nghệ Việt Nam bước vào giai đoạn mà cách tích hợp AI sẽ quyết định năng lực kinh doanh cũng như khả năng giữ chân nhân tài của doanh nghiệp. Theo báo cáo chuyên ngành IT mới công bố, giai đoạn 2025-2026 nhiều công ty dịch chuyển từ ứng dụng AI thành môi trường làm việc "sẵn sàng với AI".
Báo cáo chỉ ra, 96,8% chuyên gia IT đang ứng dụng AI mỗi ngày, trong đó ChatGPT đạt 77,1%. Từ viết code, sửa lỗi đến tối ưu quy trình, trí tuệ nhân tạo tác động trực tiếp đến toàn bộ vòng đời phát triển phần mềm. Điều này cho thấy AI đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm để trở thành một phần không thể thiếu trong mảng kỹ thuật.
Tại Việt Nam, dù AI đã được nhắc đến nhiều năm qua, song các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) vẫn đang chật vật ứng dụng.
Khảo sát của McKinsey thực hiện năm 2025 cho thấy việc ứng dụng AI đang phân hóa mạnh theo quy mô doanh nghiệp, tạo ra một “đường đua hai tốc độ”. Trong khi các công ty dưới 100 triệu USD doanh thu vẫn chủ yếu dừng ở giai đoạn thử nghiệm (39%) và chỉ 5% triển khai toàn diện, thì nhóm trên 5 tỷ USD đã chuyển sang mở rộng (39%) và triển khai thực tế (10%), với tỷ lệ không sử dụng chỉ còn 3%.
Ở khối doanh nghiệp quy mô lớn, theo chuyên gia, AI đã thẩm thấu vào cấu trúc doanh nghiệp, thậm chí có thể thay thế được rất nhiều bộ phận.
Đơn cử, “ông lớn”ngành xây dựng là Coteccons đầu năm nay đã chi mạnh để ký kết với đối tác công nghệ, đưa vào vận hành nền tảng AI quản lý song song trang bị cho lực lượng lao động của mình các năng lực AI. Đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, năm 2025 chứng kiến sự cắt giảm chi nhánh và nhân sự của loạt tên tuổi Vietinbank, Vietcombank, Sacombank…
Nhận định về xu hướng này, bà Uyên Điêu - Giám đốc Nghiên cứu & Tư vấn Nhân lực Anphabe – khẳng định hệ thống ngân hàng Việt đã ứng dụng AI và cấu trúc lại "DNA" đội ngũ. Theo bà, AI đã và đang dần được dùng để tự động hóa quy trình, nâng trải nghiệm khách hàng, quản lý rủi ro và tối ưu CIR, điều này kéo theo bài toán dữ liệu, pháp lý, an ninh và nhân lực.
Ở diễn biến khác, các doanh nghiệp tầm nhỏ và tầm trung lại mắc kẹt ở giai đoạn thí điểm - khoảng 32% đang thử nghiệm nhưng chưa thể mở rộng quy mô. Xu hướng này cho thấy AI đang trở thành lực đẩy cho các tập đoàn lớn, nhưng có nguy cơ nới rộng khoảng cách nếu doanh nghiệp nhỏ không vượt qua được giai đoạn thử nghiệm ban đầu.
Để ứng phó, theo chuyên gia, các doanh nghiệp SME không thể “đua tiền” mà phải “đua cách tiếp cận” để theo kịp đà phát triển của AI.
Chia sẻ tại sự kiện đầu tư mới đây ngày 10/4 tại TPHCM, ông Thiều Phương Nam - CEO của Qualcomm Việt Nam, Lào và Campuchia - cho biết thay vì cạnh tranh trực diện về vốn, ông khuyến khích SME có thể tận dụng các nền tảng sẵn có. “Chúng ta không cần tự gánh toàn bộ chi phí hạ tầng AI, mà có thể sử dụng các nền tảng có thể mở rộng và xây dựng ứng dụng trên đó”, ông nói.
Vị này lấy ví dụ, xu hướng AI dịch chuyển từ cloud (bộ nhớ đám mây) xuống thiết bị (edge AI) sẽ giúp giảm chi phí đáng kể, thậm chí “khi chạy trên thiết bị, AI gần như là miễn phí”. Như vậy, SME không cần sở hữu công nghệ lõi, mà cần chọn đúng “điểm chạm” để triển khai.
Trong bối cảnh AI đang tái định hình ngành công nghệ, doanh nghiệp cần đầu tư công cụ, môi trường hiện đại, đồng thời xây dựng các chính sách phúc lợi cạnh tranh, đào tạo liên tục và mô hình làm việc linh hoạt... nhằm nâng cao hiệu suất, đồng thời đảm bảo cân bằng bền vững cho đội ngũ.
