Quỳnh ChiMới đây, loạt video của TikToker Chany (Trần Thị Thu Trang, sinh năm 2003) tại Dubai thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội sau khi cô cho biết mắc thủy đậu trong thời gian sang đây tham gia giải boxing Allstar Championship.
Theo thông tin được chia sẻ, Chany phát hiện các triệu chứng bệnh ngay sát thời điểm thi đấu. Do đặc tính lây lan mạnh của virus, cô hiện phải ở lại khách sạn tại Dubai để thực hiện cách ly và điều trị thay vì cùng các thành viên trong đội trở về Việt Nam.
Hiện tại, các clip của Chany về tình hình sức khỏe, quá trình chữa bệnh đều nhận về sự chú ý từ cư dân mạng, cao nhất đạt gần 8 triệu lượt xem.
Cảnh báo bội nhiễm khi mụn nước chuyển đục
Bệnh trái rạ, hay thủy đậu do virus Varicella Zoster gây ra, biểu hiện điển hình bằng các ban dạng mụn nước.
BS.CKI Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết ban thủy đậu thường khởi phát ở vùng đầu, mặt, cổ, sau đó lan xuống toàn thân.
“Đặc điểm của ban mụn nước là ngày đầu thường trong, sau đó đục dần. Khi dịch trong mụn chuyển đục, người bệnh cần được theo dõi nguy cơ bội nhiễm. Các nốt ban thường mọc rải rác và tăng dần về số lượng”, bác sĩ Thiệu giải thích.
Với trường hợp bệnh nhân tại Dubai, chuyên gia nhận định tình trạng phát ban diễn ra nhanh, khả năng người bệnh có thể đã nhầm thủy đậu với dị ứng ở giai đoạn đầu, dẫn đến dùng thuốc chưa phù hợp.
Theo bác sĩ Thiệu, corticoid là nhóm thuốc có tác dụng ức chế miễn dịch. Nếu tự ý dùng thuốc chứa corticoid khi mắc thủy đậu, đáp ứng miễn dịch của cơ thể có thể bị suy giảm.
“Dùng thuốc không phù hợp có thể làm giảm hiệu quả kiểm soát sự nhân lên của virus. Hậu quả là tải lượng virus tăng cao, quá trình viêm trở nên nghiêm trọng hơn và nguy cơ biến chứng cũng tăng theo”, bác sĩ Thiệu giải thích.
Về khả năng lây nhiễm, thủy đậu được đánh giá có nguy cơ lây lan trong cộng đồng cao hơn cả Covid-19 thông qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp. Virus có khả năng lây truyền từ 1 đến 7 ngày trước khi nốt ban đầu tiên xuất hiện.
Thời điểm này thường trùng với giai đoạn ủ bệnh nên người bình thường rất khó phòng tránh nếu tiếp xúc gần với nguồn lây. Sau khoảng 7 ngày kể từ khi nổi ban hoặc khi các nốt mụn đã đóng vảy khô, nguy cơ lây nhiễm mới hoàn toàn chấm dứt.
“Thời điểm vàng” giúp đẩy lùi nhanh mụn nước
Y học hiện đại xác định thủy đậu là bệnh do virus nên nguyên tắc điều trị cốt lõi là sử dụng thuốc kháng virus, điển hình là Acyclovir.
Hiệu quả của thuốc phụ thuộc nhiều vào thời điểm sử dụng. Theo bác sĩ Thiệu, thuốc kháng virus thường phát huy tốt nhất khi được dùng sớm, lý tưởng trong 24 giờ đầu kể từ khi xuất hiện nốt mụn nước đầu tiên. Nếu can thiệp kịp thời, số lượng tổn thương da có thể giảm, thời gian hồi phục ngắn hơn và hạn chế nguy cơ diễn biến nặng.
Ngược lại, nếu điều trị muộn, khi virus đã nhân lên và lan rộng trong cơ thể, quá trình kiểm soát bệnh sẽ khó khăn hơn. Người bệnh vì vậy không nên tự mua thuốc hoặc trì hoãn thăm khám, nhất là khi sốt cao, ban lan nhanh, tổn thương da có mủ hoặc có bệnh nền.
Một trong những vấn đề được nhiều người bệnh quan tâm là nguy cơ để lại sẹo sau thủy đậu. Theo bác sĩ Thiệu, đa số trường hợp thủy đậu diễn biến lành tính và không để lại sẹo nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, khi mụn nước bị vỡ, nhiễm khuẩn hoặc bội nhiễm, nguy cơ hình thành sẹo sẽ tăng lên.
“Cái nào mọc lên trước sẽ biến mất trước. Thông thường sẽ để lại sẹo ở mụn đầu tiên và mụn cuối cùng, đó là dấu vết của thủy đậu”, bác sĩ Thiệu cho biết. Vì vậy, việc giữ vệ sinh các nốt mụn, không tự ý gãi hay làm vỡ mụn nước là nguyên tắc quan trọng để bảo vệ làn da.
Dù được xem là bệnh thường gặp ở trẻ em và ít nguy hiểm nếu được chăm sóc đúng, thủy đậu vẫn tiềm ẩn những biến chứng nặng như viêm phổi, viêm não hoặc viêm vòm họng.
Người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh và người suy giảm miễn dịch cần được theo dõi chặt chẽ hơn khi mắc thủy đậu. Đặc biệt, phụ nữ mang thai trong 12 tuần đầu nếu mắc bệnh có nguy cơ cao dẫn đến dị dạng thai nhi. Do đó, việc tiêm phòng vaccine trước khi mang thai từ 2 đến 3 tháng là khuyến cáo quan trọng từ các chuyên gia y tế.
Tiêm chủng là biện pháp hàng đầu để ngăn ngừa biến chứng thủy đậu
Phân tích về trường hợp cụ thể của Chany, bác sĩ Thiệu đưa ra giả thuyết bệnh nhân có thể đã ủ bệnh từ Việt Nam trước khi di chuyển sang Dubai.
Thủy đậu thường phát triển mạnh vào mùa đông xuân và hiện đang ở giai đoạn cuối mùa, tuy nhiên các ca bệnh vẫn xuất hiện rải rác quanh năm.
Một điểm đặc biệt trong cơ chế sinh học của virus Varicella-Zoster là khả năng tồn tại âm thầm trong cơ thể. Những người đã từng mắc thủy đậu khi còn nhỏ sẽ có kháng thể bảo vệ suốt đời và rất hiếm khi tái phát.
Tuy nhiên, virus không biến mất hoàn toàn mà “ẩn náu” vào các đầu mút dây thần kinh. Khi cơ thể già đi hoặc hệ miễn dịch suy yếu, virus này có thể tái hoạt động dưới dạng bệnh zona thần kinh, gây ra những đám mụn nước dọc theo dây thần kinh liên sườn kèm theo cảm giác đau rát dữ dội.
Để phòng ngừa hiệu quả, tiêm chủng vẫn là biện pháp hàng đầu và an toàn nhất. Đối với những người đã tiếp xúc với nguồn lây nhưng chưa có biểu hiện bệnh, việc sử dụng thuốc kháng virus liều dự phòng cũng có thể ngăn chặn hoặc làm nhẹ đi diễn tiến của bệnh.
Việc tuân thủ các chỉ dẫn y khoa, tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc bôi hoặc thuốc uống không rõ nguồn gốc là yếu tố quyết định để người bệnh sớm hồi phục và trở lại với công việc thường nhật mà không phải chịu những di chứng về sức khỏe hay thẩm mỹ.
