Hà LinhNhiều người cho rằng sỏi thận chỉ gây những cơn đau quặn vùng hông lưng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tiết niệu, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, những viên sỏi nhỏ có thể âm thầm phá hủy chức năng thận, dẫn đến hàng loạt biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Nhiễm trùng đường tiết niệu, nguy cơ dẫn đến nhiễm trùng máu
ThS.BS Trần Lê Duy Anh, khoa Ngoại niệu - Ghép thận, Bệnh viện Nhân dân 115 (TPHCM), cho biết sỏi thận có thể cản trở dòng chảy tự nhiên của nước tiểu, gây tình trạng ứ đọng và tạo môi trường thuận lợi để vi khuẩn phát triển.
Khi đó, người bệnh có nguy cơ bị viêm thận - bể thận cấp. Nguy hiểm hơn, vi khuẩn có thể xâm nhập vào hệ tuần hoàn, gây nhiễm trùng máu. Đây là biến chứng có tỷ lệ tử vong cao nếu không được cấp cứu kịp thời.
Các dấu hiệu cảnh báo gồm sốt cao kèm rét run, đau dữ dội vùng hông lưng, tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có mùi hôi nồng.
Thận ứ nước, mất dần chức năng lọc máu
Khi sỏi mắc kẹt tại niệu quản hoặc đài bể thận, nước tiểu không thể lưu thông xuống bàng quang, khiến thận bị ứ nước và căng giãn như một "đập nước bị nghẽn".
Áp lực từ lượng nước tiểu ứ đọng kéo dài sẽ chèn ép các tế bào thận, hình thành sẹo xơ hóa mô thận. Theo thời gian, chức năng lọc máu của thận sẽ suy giảm và có thể mất hoàn toàn.
Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như đau âm ỉ hoặc đau từng cơn vùng lưng, buồn nôn, tiểu ít hoặc tiểu ra máu.
Suy thận cấp và suy thận mạn
Sỏi thận cũng là nguyên nhân dẫn đến suy thận cấp trong trường hợp gây tắc nghẽn đột ngột và hoàn toàn ở cả hai thận, hoặc ở người chỉ còn một quả thận hoạt động. Khi đó, cơ thể không thể bài tiết nước tiểu, đòi hỏi phải xử trí khẩn cấp.
Bên cạnh đó, tình trạng viêm nhiễm và ứ nước tái diễn nhiều lần sẽ khiến các tế bào thận bị tổn thương vĩnh viễn, làm tăng nguy cơ tiến triển thành suy thận mạn.
Theo bác sĩ Anh, người từng mắc sỏi thận có nguy cơ phát triển bệnh thận mạn cao gấp 2-3 lần so với người bình thường. Khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, người bệnh buộc phải lọc máu chu kỳ hoặc ghép thận để duy trì sự sống.
Ảnh hưởng lâu dài đến tim mạch và xương
Không chỉ gây tổn thương thận, sỏi thận còn có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác.
Rối loạn chuyển hóa canxi và oxalat ở người mắc sỏi thận làm gia tăng nguy cơ tăng huyết áp và các bệnh lý tim mạch.
Bên cạnh đó, tình trạng thất thoát canxi kéo dài qua đường nước tiểu khiến mật độ xương suy giảm, làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương.
Đáng lưu ý, khoảng 50% người bệnh sẽ tái phát sỏi trong vòng 5-10 năm nếu không điều trị triệt để nguyên nhân gây bệnh.
Cách phòng ngừa biến chứng sỏi thận
Để bảo vệ chức năng thận và hạn chế các biến chứng nguy hiểm do sỏi thận,bác sĩ Anh khuyến cáo người dân cần duy trì những thói quen sau:
- Uống đủ 2-3 lít nước mỗi ngày, bảo đảm nước tiểu luôn có màu vàng nhạt hoặc trong.
- Xây dựng chế độ ăn cân bằng, giảm lượng muối xuống dưới 5g/ngày và hạn chế thịt đỏ.
- Hạn chế các thực phẩm chứa nhiều oxalat như trà đặc, cà phê, sô-cô-la và rau chân vịt.
- Không kiêng canxi quá mức; vẫn nên bổ sung canxi tự nhiên từ sữa, cá và hải sản với lượng hợp lý.
- Siêu âm bụng và xét nghiệm nước tiểu định kỳ mỗi 6-12 tháng để phát hiện sỏi ngay từ giai đoạn chưa có triệu chứng.
- Chủ động khám và điều trị sớm, không chờ đến khi xuất hiện những cơn đau dữ dội. Việc xử lý sỏi khi còn nhỏ giúp bảo tồn tối đa chức năng thận và giảm nguy cơ biến chứng.
