Tham nhũng tại Việt Nam: Nghi vấn về việc chuộc tự do cho các quan chức bị án tù trong nội bộ Đảng với số tiền rất lớn

Một số cán bộ Đảng Cộng sản Việt Nam bị giam giữ vì tội tham nhũng, những người đã thất bại trong cuộc đấu tranh quyền lực nội bộ, dường như đã được thả tự do nhờ sự can thiệp của Tổng Bí thư.

Trong những tháng gần đây, Việt Nam đã thả các cựu cán bộ cấp cao của Đảng và kinh tế ra khỏi nhà tù mà không công bố chính thức. Có ít nhất chín người đàn ông đã bị kết án tù dài hạn vì tội tham nhũng, quản lý kinh tế kém hiệu quả hoặc biển thủ công quỹ.

 

 

Người nổi bật nhất là cựu Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Đinh La Thăng. Ông cũng từng giữ chức Bộ trưởng Giao thông Vận tải trong một thời gian ngắn. Kể từ tháng 2, trên các mạng xã hội đã xuất hiện những bức ảnh chụp ông, 65 tuổi, tại các bữa tiệc riêng tư. Tin đồn về việc ông được thả đã xuất hiện từ cuối năm 2025.

 

Bộ Ngoại giao Đức tại Berlin cho biết với tờ taz rằng họ đã nắm được thông tin về việc ông Đinh La Thăng được thả tự do, nhưng không có thông tin cụ thể nào được biết thêm. Ông Đinh La Thăng bị kết án vào năm 2018 trong cùng một phiên tòa mà ông Trịnh Xuân Thanh – quan chức kinh tế trước đó bị cơ quan tình báo Việt Nam bắt cóc từ Berlin về Hà Nội – cũng bị kết án.

 

Đinh La Thăng đã bị kết án 30 năm tù vì tội quản lý kinh doanh kém hiệu quả và tham nhũng trong thời gian ông từng giữ chức vụ quản lý tại một tập đoàn dầu khí – một giai đoạn đã diễn ra từ rất lâu trước đây. Ngược lại, Trịnh Xuân Thanh, người bị kết án tù chung thân trong cùng phiên tòa đó, vẫn đang phải ngồi tù. Chính phủ Liên bang Đức đang yêu cầu trả tự do cho ông.

 

Hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội

 

Trong số những người được trả tự do mà tờ taz biết tên còn có một cựu sĩ quan cấp cao của Bộ Công an, một cựu Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội, một số nhân viên ngân hàng và doanh nhân xây dựng, cùng một quan chức bóng đá. Tất cả đều đã bị kết án tù nhiều năm từ năm 2016 đến 2019 vì các tội danh tham nhũng, tội phạm kinh tế hoặc buôn lậu sừng tê giác, và họ vẫn chưa thi hành xong toàn bộ án phạt.

Trong những tháng gần đây, đã xuất hiện những bức ảnh riêng tư của họ trên mạng xã hội. Những người này không đưa ra bất kỳ bình luận chính trị nào. Truyền thông nhà nước không đưa tin về các vụ thả tù này, dù chúng đang được bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội.

 

Các vụ xét xử những người này và các cựu cán bộ cấp cao khác từ năm 2016 là một phần của chiến dịch chống tham nhũng do Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng khi đó phát động. Phe cực đoan trong Đảng đã giành chiến thắng trong cuộc đấu tranh quyền lực với phe đối lập gồm các quan chức kinh tế tại Đại hội Đảng năm 2016. Sau đó, hàng loạt vụ bắt giữ các đại diện của phe thất bại đã diễn ra, hầu hết đều bị cáo buộc tham nhũng và vi phạm kinh tế.

 

Tham nhũng là vấn đề phổ biến ở Việt Nam và được cho là liên quan đến các quan chức ở mọi cấp. Các bản án được ban lãnh đạo Đảng chỉ đạo, các thẩm phán không độc lập và các phiên tòa không tuân thủ nguyên tắc pháp quyền.

 

Cổng thông tin trực tuyến Thoibao.de của Việt Nam, có trụ sở tại Berlin, dẫn lời một nguồn tin giấu tên trong chính quyền Hà Nội cho biết những người này chỉ được thả sau khi nộp một khoản tiền lớn. Tổng cộng, một khoản tiền trị giá 3 tỷ USD được cho là đã được chuyển vào một tài khoản cá nhân của người hiện là Tổng Bí thư và Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thụy Sĩ. Số tiền này được cho là do một người thân của cựu Thủ tướng – người dù đã bị tước quyền lực vào năm 2016 nhưng không bị kết án – thu thập. Kể từ một năm nay, ông này đã được xã hội chấp nhận trở lại.

Dự thảo luật quy định về việc chuộc tự do

 

Không thể xác minh độc lập các vụ chuộc tự do được cho là đã xảy ra. Đại sứ quán Việt Nam tại Berlin đã không trả lời yêu cầu của tờ taz. Bộ Tư pháp và Cảnh sát Liên bang Thụy Sĩ (EJPD), cơ quan chịu trách nhiệm giám sát các ngân hàng Thụy Sĩ, đã viện dẫn quy định về bí mật công vụ khi trả lời taz.

 

Tuy nhiên, một nguồn tin thứ hai, độc lập với Thoibao.de và không thể nêu tên vì lý do an ninh, đã thông báo với tờ taz rằng “những tù nhân đang thụ án vì các tội danh kinh tế đã được đề nghị cách đây vài tháng rằng họ có thể được trả tự do nếu chi trả những khoản tiền khổng lồ.” Nguồn tin thứ hai này không thể cung cấp thông tin chi tiết về số tiền cụ thể cũng như nơi số tiền đó sẽ được chuyển đến.

 

Tổng biên tập của Thoibao.de, người đang sinh sống tại Berlin, Trung Khoa Lê, nói với tờ taz: “Tất cả các video của chúng tôi trên Facebook về chủ đề này đã bị Facebook chặn chỉ sau khoảng tám giờ theo yêu cầu của chính phủ Việt Nam. Điều này diễn ra nhanh bất thường, thông thường phải mất từ 24 đến 30 giờ. Chính phủ hẳn đã viện dẫn lý do khẩn cấp đặc biệt với Facebook. Đối với tôi, đây là dấu hiệu cho thấy tôi đã chọc phải tổ ong.”

 

Ông Tô Lâm, hiện là Tổng Bí thư và Chủ tịch nước, khi đó với tư cách là Bộ trưởng Bộ Công an, đã đóng vai trò quan trọng trong việc bắt giữ và kết án những người đàn ông này. Liệu ông có thả họ ra bây giờ để được chia sẻ tài sản của họ không? Hay là chính phủ của ông ta cần đến mạng lưới của các cựu cán bộ kinh tế đang bị giam giữ? Hay ngược lại, bằng việc thả họ một cách đầy tham nhũng, chính phủ đang khiến những đối thủ nội bộ cũ của mình im lặng vĩnh viễn, bởi họ biết rõ hậu quả sẽ ra sao nếu không tuân theo?

 

Theo các phương tiện truyền thông nhà nước Việt Nam, Bộ Công an đã trình một dự thảo luật trong tháng này, theo đó những người bị kết án tù giam dưới năm năm có thể xin hưởng án treo bằng cách nộp tiền. Mức tiền cụ thể sẽ do tòa án quyết định.