Phương MaiTrong bối cảnh chiến trường Ukraine ngày càng khốc liệt với xu hướng UAV thực sự thống trị, vai trò của những người lính trinh sát trở nên nguy hiểm và quan trọng hơn bao giờ hết. Từ những cuộc chạm trán trực diện với lựu đạn đến việc né tránh những chiếc FPV chết người, mỗi nhiệm vụ là một cuộc đấu trí và sinh tồn.
Psycho, lính trinh sát thuộc Lữ đoàn cơ giới số 60 của quân đội Ukraine (AFU), kể lại khoảnh khắc định mệnh khi UAV Ukraine vừa xác định mục tiêu là một ngôi nhà thì một binh sĩ Nga bất ngờ xuất hiện. "Đó là rủi ro rất lớn đối với cả đội. Bạn biết rõ đối phương đang giữ lựu đạn trên tay và có thể ném nó bất cứ lúc nào", Psycho chia sẻ.
Hoạt động theo nhóm 2 người, binh sĩ Ukraine rà soát từng ngôi nhà, luôn bị UAV Nga theo dõi sát sao. Ngôi làng đã bị phá hủy, nhưng binh sĩ Nga vẫn có thể ẩn nấp dưới các tầng hầm. Quá trình rà soát một ngôi nhà mất khoảng 20 phút, kỹ lưỡng từng ngóc ngách. UAV FPV của Nga thường xuyên làm gián đoạn công việc, buộc họ phải ẩn nấp hàng giờ liền.
"Bạn cần đưa ra quyết định nhanh nhất có thể, không có thời gian để suy nghĩ. Những ngày đầu, tôi thậm chí không thể tin rằng mình đã sống sót trở về sau nhiệm vụ", Psycho nhấn mạnh.
Sự thay đổi của chiến trường và chiến thuật thâm nhập
Kể từ năm 2023, khi UAV FPV giá rẻ thống trị chiến trường, vai trò của lính trinh sát đã thay đổi đáng kể. Trước đây, họ thường chờ đợi hàng giờ, thậm chí hàng ngày, để thu thập thông tin. Hiện nay, công việc của họ bao gồm phục kích, ngăn chặn các nhóm xâm nhập của quân đội Nga (RFAF) và quét sạch vị trí đối phương.
Đại đội trinh sát do Hootor chỉ huy đã thực hiện nhiệm vụ rà soát các ngôi nhà và dải cây cối ở phía bắc tỉnh Donetsk trong khuôn khổ Chiến dịch Vivaldi.
Mặc dù UAV FPV được ưu tiên để tấn công các vị trí, nhưng theo Psycho, việc chạm trán và giao tranh trực tiếp với binh sĩ Nga vẫn thường xuyên xảy ra, đặc biệt là ở những nơi sâu dưới lòng đất. "Chúng tôi phải hạ gục đối phương nhanh nhất có thể để họ không kịp truyền tin đi", Hootor nói.
Trong thời đại giám sát bằng UAV liên tục, cả hai bên đều dựa vào chiến thuật thâm nhập. Các nhóm nhỏ binh sĩ di chuyển dần dần cho đến khi tập hợp đủ quân số, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu. Hootor cho biết, việc xác định hướng thâm nhập của quân Nga là một phần nhiệm vụ của trinh sát để bảo vệ khu vực.
"Trong 10 nỗ lực thâm nhập (của Nga), sẽ có một số lần thành công. Nhưng ngay cả những lần thành công hiếm hoi đó cũng phải bị ngăn chặn, vì nó gây ra mối đe dọa cho một phân đoạn cụ thể trên mặt trận", Hootor ước tính.
Trinh sát viên thu thập thông tin từ phía Nga như điện thoại, bản đồ và thiết bị vô tuyến để xác định các đơn vị đối phương. Khi xác định được vị trí của binh sĩ Nga, lính trinh sát Ukraine sẽ bí mật tiếp cận, đôi khi ở khoảng cách chỉ chừng 1,5m.
"Trong những khoảnh khắc đó, dù chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả chết người. Điều cốt yếu là phải giữ được sự bình tĩnh", Bonus, chỉ huy trung đội, chia sẻ. Quân nhân Ukraine này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo bài bản và luyện tập thường xuyên để phản ứng theo trí nhớ cơ bắp trong những tình huống căng thẳng tột độ.
Ngay cả với những binh sĩ trinh sát dày dạn kinh nghiệm, yếu tố tâm lý con người đôi khi vẫn có thể lấn át. Bonus kể lại một sự việc khi đồng đội hoảng loạn, buộc quân nhân này phải tự mình tiến vào dọn dẹp vị trí của Nga. "Đôi khi bạn buộc phải hành động thật nhanh, thay vì chờ đợi thời điểm hoàn hảo", Bonus chia sẻ.
Khi tiếp cận vị trí của Nga, họ thường ném lựu đạn vào bên trong. Nếu khó kiểm soát, họ sẽ dùng UAV FPV tấn công trước rồi mới xông vào xử lý những binh sĩ Nga còn sống sót. "Yếu tố bất ngờ cũng phát huy hiệu quả rất tốt", Bonus nói.
Psycho nói việc tránh bị UAV Nga phát hiện là "phi thực tế", tin rằng binh sĩ Nga đã được cảnh báo, nên họ buộc phải giao tranh trong vòng 15 phút.
Công việc đầy rủi ro và sự chấp nhận mất mát
Bonus cho biết, bị phát hiện là đặc biệt nguy hiểm vì trinh sát là mục tiêu ưu tiên hàng đầu của quân đội Nga. Bonus nhớ lại một lần hành quân 80km trong một tuần dưới làn hỏa lực dày đặc từ UAV và pháo binh Nga, đối mặt với thiếu nước trầm trọng. Nhiệm vụ kéo dài nhiều ngày, nhóm của Bonus bị mắc kẹt trong một ngôi nhà dưới các đợt tấn công liên tiếp.
Dù thoát chết trong gang tấc, không phải tất cả đồng đội của Bonus đều trở về. Zhora, một trinh sát ngoài 40 tuổi, đã thiệt mạng trong một vụ UAV FPV tập kích. Bonus đã cố gắng tìm cách đưa Zhora ra khỏi ngôi nhà bị thiêu rụi, nhưng "thật không may, đôi tay tôi chỉ chạm vào tro tàn".
Zhora được liệt vào danh sách mất tích trong chiến đấu. "Trong 9 năm qua, tôi đã mất rất nhiều bạn bè. Giờ đây, mọi chuyện với tôi dễ đối mặt hơn vì tôi đã quen rồi. Tôi đã học cách chấp nhận điều đó. Đó chính là thực tại", Bonus chia sẻ.
"Những ngày đầu, tôi không thể tin rằng mình đã sống sót trở về", Bonus kể lại.
Red - một trinh sát 24 tuổi - coi cái chết là một yếu tố tất yếu, tin rằng sự sống sót được quyết định bởi 60% may mắn, 30% kỹ năng, và 10% sự cảnh giác cùng lòng kiên nhẫn. "Tôi tin rằng ở đâu đó trên kia, trong văn phòng của Chúa, cuộc đời mỗi người đã được viết sẵn rồi... Bạn không thể chạy thoát khỏi nó đâu", Red nói.
Dù công việc ngày càng nguy hiểm, những binh sĩ thuộc Lữ đoàn Cơ giới số 60 vẫn khẳng định họ sẽ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. UAV chỉ quan sát từ trên cao, chính lính trinh sát trực tiếp trên mặt đất mới là người xác định các tuyến đường an toàn cho bộ binh, cũng như đánh dấu những hầm trú ẩn phù hợp.
"Tôi không thực sự nghĩ về những rủi ro đó. Đây là công việc của tôi... Còn việc tôi có sống sót hay không… nếu điều đó xảy ra, coi như đó là một sự may mắn thêm vào mà thôi", Red chia sẻ.
